Tin tức ngành
Vận tải biển - “Nước lã không vã nên hồ”
Đại đoàn kết - 14 Tháng Bảy 2014        -

Tàu bé, thất thế, lỗ triền miên
 
Theo báo cáo từ Hiệp hội chủ tàu Việt Nam, tính đến cuối năm 2013, đội tàu vận tải biển Việt Nam có khoảng 1.788 tàu các loại, với tổng dung tích 4,3 triệu GT và tổng trọng tải khoảng 6,9 triệu DWT, đứng thứ 5/10 nước ASEAN. Việt Nam còn sở hữu 80 tàu mang cờ nước ngoài với tổng trọng tải 1,1 triệu DWT.
 
Tuy nhiên, sự thực là đa số tàu Việt Nam đều có trọng tải thấp, trung bình chỉ 3.960 DWT một tàu. Số lượng tàu có trọng tải dưới 5 vạn DWT chiếm tới 80% tổng tàu, tàu trên 15 vạn DWT chỉ có 2 tàu, chiếm 3,3%. Trong khoảng 600 chủ tàu, chỉ 33 chủ tàu sở hữu đội tàu có tổng trọng tải trên 10.000 DWT.
 
Rõ ràng, ngành vận tải biển đang dư thừa tàu trọng tải nhỏ, tàu chở hàng tổng hợp trong khi thiếu trầm trọng các tàu có trọng tải lớn, chuyên dụng, chạy tuyến quốc tế. Theo thống kê của Cục Hàng hải Việt Nam, đội tàu Việt Nam chỉ đảm nhận được khoảng 10-12% thị phần vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu, giảm mạnh so với mức 33% của năm 2007 và chủ yếu vận chuyển hàng sang các nước Đông Nam Á, châu Á. Gần như 100% lượng hàng hóa từ Việt Nam đi châu Âu, châu Mỹ, châu Phi đều do các hãng tàu nước ngoài đảm trách.
 
Trong khi đó, sản lượng hàng hóa qua cảng biển Việt Nam tăng mỗi năm. Năm 2011 đạt 286 triệu tấn, năm 2012 đạt 294 triệu tấn (tăng 2,8%), năm 2013 đạt 326 (tăng 10,8%). Như vậy, doanh thu chính lại thuộc về các doanh nghiệp vận tải biển nước ngoài. "Các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam trong một thời gian dài đã đánh mất cơ hội kinh doanh vì cơ cấu đội tàu không phù hợp với thời sự. Tình trạng kỹ thuật yếu kém. Tàu già nua. Tàu bị lưu giữ nhiều ở nước ngoài. Bên cạnh đó, việc tổ chức quản lý, cung ứng dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam luôn yếu. Ngoài ra mối liên kết giữa giữa các hãng tàu, chủ hàng, thương mại, bảo hiểm, luôn lỏng lẻo, chưa bao giờ vì thời cuộc… Tất cả khiến cho bức trạnh vận tải biển Việt Nam ảm đạm”, ông Nguyễn Nhật, Cục trưởng Cục Hàng hải thừa nhận.
 
Tìm cửa thoát hiểm
 
Ông Nguyễn Văn Quỳnh, Chủ tịch Hiệp hội chủ tàu Việt Nam cho biết, giai đoan 2014 - 2015, ngành vận tải biển thế giới vẫn sẽ tiếp tục dư thừa cung trọng tải trong khi giá cước thấp hơn giai đoạn 2008 tới gần 3 lần và chi phí vận hành vẫn sẽ gia tăng. Chính vì vậy, thị trường năm 2014 vẫn chỉ tập trung ở phân khúc tàu lớn, phân khúc tàu trọng tải nhỏ sẽ không có tín hiệu sáng sủa.
 
Do vậy, cửa thoát hiểm trong thời điểm cấp bách hiện nay đối với các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam vẫn phải phụ thuộc vào những hỗ trợ từ nhà nước. Cụ thể, Chính phủ trong năm 2014 sẽ tiếp tục khoanh giãn nợ cho các doanh nghiệp vận tải. Trước đó, với chính sách dừng cấp phép vận tải container tuyến nội địa cho tàu ngoại, thị phần vận tải container nội địa của đội tàu biển Việt Nam đã tăng nhanh chóng. Ngoài ra, để giảm chi phí vận tải biển, tăng thị phần vận tải của doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam, Cục Hàng hải Việt Nam đã kiến nghị Nhà nước có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp vận tải biển được mua nhiêu liệu với mức giá ưu đãi tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, miễn thuế thu nhập cá nhân cho sỹ quan, thuyền viên; giảm thuế đối với hàng hóa là vật tư, thiết bị phục vụ cho sửa chữa, bão dưỡng tàu biển; áp mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 5% trong vòng 3 năm cho vận tải nội địa của tàu mang cờ Việt Nam, được vay ưu đãi khi đầu tư tàu biển tham gia vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu...
Song song với các giải pháp trên, ngành vận tải biển cũng đề xuất việc quy hoạch - đầu tư đồng bộ hệ thống cảng biển, di dời các cảng biển nằm sâu trong sông để giảm chi phí hoa tiêu và luồng lạch;đầu tư nâng cấp trang thiết bị, công nghệ bốc dỡ, nâng cao năng lực bốc dỡ để giảm thời gian quay vòng của tàu và tiết kiệm chi phí lưu kho bãi, cảng phí; áp dụng công nghệ thông tin trong trao đổi dữ liệu để giảm chi phí thủ tục giấy tờ...
 
Tuy nhiên, theo ông Quỳnh, cốt lõi vẫn là bản thân các doanh nghiệp. Với năng lực cạnh tranh thua xa các đơn vị vận tải biển trong khu vực và thế giới, việc nóng vội, kinh doanh "chộp giật” sẽ không bền. Tái cơ cấu là việc làm cấp thiết. Chỉ có nội lực, mới thoát khỏi bế tắc, để từ đó vươn lên.
 
 
 
Tin nổi bật
 
 
 
Các chỉ số CK thế giới
Thị trường Chỉ số Thay đổi

Xem thêm
 
 
 

Hội sở

Địa chỉ: Số 72 Trần Hưng Đạo, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Điện thoại: (84-24) 3928 8080  -   Fax: (84-24) 3928 9888
Email: info-bvsc@baoviet.com.vn

Chi nhánh Hồ Chí Minh

Địa chỉ: Lầu 8, Tòa nhà Tập đoàn Bảo Việt, 233 Đồng Khởi, Quận 1, Tp.HCM
Điện thoại: (84-28) 3914 6888  -   Fax: (84-28) 3914 7999
Email: info.hcm@baoviet.com.vn