Tin thị trường
Nhìn lại 30 năm phát triển các KCN, KKT và định hướng phát triển trong giai đoạn mới
Doanh nghiệp & Tiếp thị - 07 Tháng Năm 2021        -

Đóng góp tích cực vào thành tựu tăng trưởng và phát triển của Việt Nam

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đến nay cả nước đã có 369 KCN được thành lập tại 61/63 tỉnh, thành phố, với tổng diện tích gần 114 nghìn ha; 26 KKT cửa khẩu được thành lập tại 21 tỉnh, thành phố với diện tích khoảng 766 nghìn ha và 18 KKT ven biển được thành lập tại 17 tỉnh, thành phố với tổng diện tích mặt đất và mặt nước gần 853 nghìn ha.

Các KCN, KKT có những đóng góp tích cực vào thành tựu tăng trưởng và phát triển của Việt Nam

Các KCN, KKT đã có những đóng góp tích cực vào tăng trưởng và phát triển của đất nước, thông qua việc thu hút mạnh mẽ nguồn vốn FDI (Tổng vốn FDI vào Việt Nam trong năm 2020 đạt 28,5 tỷ USD); gia tăng kim ngạch xuất khẩu, góp phần mở rộng thị trường quốc tế, thay đổi cơ cấu hàng xuất khẩu (giai đoạn 2016-2019, giá trị xuất khẩu trung bình hàng năm chiếm khoảng trên 55% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước); đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách (giai đoạn 2016-2019, nộp ngân sách Nhà nước trên 400 nghìn tỷ đồng); tạo việc làm cho hơn 3,8 triệu lao động trực tiếp, chiếm khoảng 7% lực lượng lao động của cả nước.

Mặc dù vậy, việc phát triển KCN, KKT thời gian vừa qua cũng bộc lộ một số bất cập, vướng mắc như quy hoạch phát triển KCN, KKT chưa thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược; quy hoạch và phát triển KCN, KKT tại một số nơi chưa sát với nhu cầu phát triển và khả năng thu hút đầu tư; việc tập trung các KCN tại một số địa phương, tuyến quốc lộ gây áp lực lớn về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội khu vực xung quanh KCN; mô hình phát triển KCN, KKT còn chậm đổi mới... Để phát triển bền vững các KCN, KKT, Việt Nam cần xây dựng định hướng phát triển các KCN, KKT trong giai đoạn mới.

Pháp luật về quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế còn những bất cập

Việc thực hiện dự án phát triển KCN, KKT chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định pháp luật khác nhau về đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường, kinh doanh bất động sản… dẫn đến phải thực hiện theo các trình tự, thủ tục hành chính khác nhau theo quy định của pháp luật có liên quan.

Quy định của pháp luật đối với dự án phát triển KCN, KKT còn nhiều vướng mắc, như: quy định để xác định các trường hợp đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất hoặc quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án phát triển hạ tầng KCN chưa được quy định cụ thể tại pháp luật về đầu tư, đất đai, đấu thầu đã gây khó khăn cho việc đánh giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án.

Trong khi đó, pháp luật về môi trường yêu cầu phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt trước khi quyết định chủ trương đầu tư; pháp luật về đất đai, kinh doanh bất động sản yêu cầu đánh giá về điều kiện, năng lực tài chính của nhà đầu tư để thực hiện dự án được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; pháp luật về đất đai yêu cầu việc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp (đặc biệt là đất trồng lúa, đất rừng) sang đất phi nông nghiệp phải được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Do đó, trình tự, thủ tục đầu tư và triển khai dự án phát triển hạ tầng KCN có sự tham gia của nhiều cơ quan và mất nhiều thời gian. Để khắc phục tình trạng này cần thiết phải ban hành luật dành riêng cho KCN, KKT, việc xây dựng và ra đời của luật này sẽ nâng cao nhận thức của các cơ quan nhà nước, các cấp trong phát triển KCN, KKT về vai trò, vị trí, cũng như tăng cường phân cấp, phân quyền, ủy quyền…

Phát triển mô hình KCN, KKT thế hệ mới

Hiện nay, xét trên phương diện quản lý, có 2 loại hình KCN. Loại thứ nhất là các KCN do Thủ tướng phê duyệt và loại thứ hai là các KCN, cụm công nghiệp (CCN) địa phương do các tỉnh phê duyệt.

Các KCN loại thứ nhất đã cơ bản hình thành một hệ thống tổng thể KCN quốc gia, có sự phân bổ cân đối giữa các vùng miền, các khu vực. Loại thứ hai, do đặc thù và tính chất riêng của từng địa phương cũng như do thiếu sự liên kết đồng bộ với các địa phương khác, nên có sự phân bổ chưa đồng đều.

Những địa phương phát triển rất thuận lợi như Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Bình Dương, Đồng Nai… có rất nhiều KCN và rất nhiều nhà đầu tư, dẫn đến tình trạng thiếu đất KCN. Nhưng có một số địa phương thì quy hoạch quá lớn, quá nhiều dẫn đến tình trạng thừa diện tích KCN. Có địa phương thì quy hoạch không nhiều nhưng thiếu các điều kiện thuận lợi về thông thương hay nguồn lao động nên không thu hút được các nhà đầu tư.

Mô hình KCN thế hệ mới đa chức năng, sản xuất, dịch vụ công cộng

Việc phát triển KCN tất yếu phải tuân theo cơ chế thị trường cung cầu nhưng phải có một quy hoạch tổng thể cân đối toàn quốc gia, giữa các vùng miền cũng như giữa các địa phương lân cận với nhau. Quy hoạch các KCN, CCN địa phương cần phải đảm bảo sự cân đối này trên cơ sở tiềm năng và điều kiện thực tế địa phương, không thể bắt chước một cách máy móc hay làm theo phong trào. Đặc biệt, đối với những địa phương có điều kiện không thuận lợi, Nhà nước cần có những chính sách khuyến khích, cơ chế ưu đãi mạnh mẽ hơn nữa để giúp cho sự phát triển.

Một trong những giải pháp phát triển bền vững các KCN, KKT là xây dựng mô hình KCN thế hệ mới khắc phục các vướng mắc, bất cập của các KCN, KKT đồng thời gắn với chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, để Việt Nam dần làm chủ công nghệ…

Mô hình KCN thế hệ mới: đa chức năng (sản xuất, dịch vụ công cộng, nhà ở…) hình thành lối sống công nghiệp mới (sống, làm việc và nghỉ ngơi đồng bộ), cơ sở vật chất và đời sống văn hóa, tinh thần của người lao động được đề cao; lao động trình độ cao, làm việc trong môi trường tri thức và công nghệ mới; đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế của châu Âu và Mỹ, đưa Việt Nam hội nhập với sự phát triển chung của thế giới, tiếp cận các mô hình phát triển tiên tiến của thế giới; là nơi chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, để Việt Nam dần làm chủ công nghệ và nghiên cứu biến thành các công nghệ của Việt Nam; có kết cấu hạ tầng phát triển như logistic, chuyển đổi số, trung tâm cơ sở dữ liệu công nghệ, chuỗi cung ứng; là một bộ phận hữu cơ của đô thị, có tương tác 2 chiều với các chức năng khác của đô thị (nhà ở, dịch vụ công cộng, cây xanh mặt nước, hạ tầng kỹ thuật...) và trở thành một yếu tố tạo thị thực sự cho sự phát triển của các đô thị mới.

 
 
 
Tin nổi bật
 
 
 
Các chỉ số CK thế giới
Thị trường Chỉ số Thay đổi

Xem thêm
 
 
 

Hội sở

Địa chỉ: Số 72 Trần Hưng Đạo, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Điện thoại: (84-24) 3928 8080  -   Fax: (84-24) 3928 9888
Email: info-bvsc@baoviet.com.vn

Chi nhánh Hồ Chí Minh

Địa chỉ: Lầu 8, Tòa nhà Tập đoàn Bảo Việt, 233 Đồng Khởi, Quận 1, Tp.HCM
Điện thoại: (84-28) 3914 6888  -   Fax: (84-28) 3914 7999
Email: info.hcm@baoviet.com.vn